Zen tuinen zijn rustgevend

Een Zen tuin is meer dan alleen maar een tuin met Japanse elementen. De bekendste Zen tuin ter wereld, en tevens een ideaal voorbeeld van hoe het hoort, is de Zen tuin die gelegen is aan de Ryoan-ji tempel in Kyoto, Japan. De Ryoan-ji tempel heeft meerdere tuinen, maar de Zen tuin is zonder twijfel de oudste nog steeds bestaande tuin in deze stijl. Men schat dat deze tuin ruim 500 jaar oud is.

Hoe de Zen tuin van Ryoan-ji er 500 jaar geleden uitzag weet men niet. Tegenwoordig is het een rechthoek van 10 bij 30 meter dewelke gevuld is met kleine kiezelsteentjes waarin lijnen getrokken zijn. Er liggen 15 stenen van verschillende afmetingen en vormen op de kiezelsteentjes. Rondom de stenen kan men cirkelvormige patronen zien die met de grootste zorg worden aangebracht in de steentjes.

De tuin heeft een hypnotiserend en kalmerend effect dankzij de complexe eenvoud van het ontwerp. Het is een Zen tuin die zeer sereen is terwijl het ontwerp een onderliggende betekenis heeft. Sommige zeggen dat de stenen symbool staan voor eilanden in de zee, terwijl de fantasierijkere toeschouwer van mening is dat het een tijger is die zijn jongen helpt de rivier over te steken. Iedereen heeft zo zijn eigen mening over de symboliek van een Zen tuin, en dat is net de bedoeling.

Het doel van een Zen tuin is om de schoonheid en de complexiteit van de natuur zo eenvoudig en zo puur mogelijk weer te geven door gebruik te maken van zo weinig mogelijk elementen. U heeft zelfs niet eens zo veel plaats nodig om een Zen tuin te maken. Het is ook mogelijk om een deel van uw bestaande tuin om te vormen tot Zen tuin. Overigens, de oorsprong van de Zen tuin ligt in Japan, en door de dichte bebouwing is het daar onmogelijk om een grote tuin te hebben. Toch heeft vrijwel iedere Japanse woning een Zen tuin.

 

Kenmerken van een zen tuin

Zen tuinen zijn zo onopvallend mogelijk. Het ontwerp is goed doordacht en alle elementen hebben hun vaste plaats. Ieder element heeft overigens een symbolische betekenis in een Zen tuin en zal niet zomaar aanwezig zijn. Welke betekenis dit is, dat beslist u zelf. Als bijvoorbeeld uw gezin uit 5 personen bestaat, dan kan u een bed van kiezelstenen maken met daarin 2 grote stenen en 3 kleinere die uw gezin voorstellen. Een golvende ring rondom de 5 stenen kan dan symbool staan voor de hechte band die men heeft met alle leden van het gezin.

Water speelt een belangrijke rol in de Zen tuin. Dit kan zowel echt water zijn zoals een fontein of een vijver, of symbolisch water zoals een oppervlakte kiezelstenen waarin golven worden gemaakt. Het uiteindelijke doel is om de Zen tuin een integraal deel te laten uitmaken van uw leven, en hier een weerspiegeling van te zijn. Het kan een hele uitdaging zijn om een tuin aan te leggen met zo weinig mogelijk elementen, terwijl deze een symbolische betekenis moeten hebben.

U hoeft echter niet alleen met stenen en kiezel te werken in uw Zen tuin. U kan net zo goed gebruik maken van groenblijvende planten of bodembedekkers. Het is dan wel aangewezen om de afmetingen van de planten in verhouding tot de oppervlakte van de tuin te nemen. Zo zal een 5 meter hoge spar naast een kiezeltuin van 4 vierkante meter te dominant zijn.

Door gebruik te maken van groenblijvende planten zal uw tuin ook steeds leven uitstralen. U moet er ook rekening mee houden dat een Zen tuin niet in 1 dag gemaakt wordt. Hoe raar het ook klinkt, maar het plannen van een dergelijke tuin moet in alle kalmte en rust gebeuren. Relaxatie en meditatie zijn hiervoor aangewezen. Probeer te achterhalen wat er op dit moment belangrijk is in uw leven en hoe u dit kan overbrengen naar uw Zen tuin.

Uit het voorgaande kan men ook afleiden dat een Zen tuin steeds in beweging is. Veranderingen in uw leven, of in het leven van de mensen rondom u, kunnen er aanleiding toe geven dat u zich geroepen voelt om uw tuin aan te passen. Dit is de hele filosofie achter de Zen tuin. Hij maakt een deel uit van uw bestaan. Als u bijvoorbeeld stenen gebruikt dan kunnen verschillende soorten stenen verschillende gevoelens bij u losmaken. Sommige stenen voelen onaangenaam en ruw aan, terwijl andere glad en zacht zijn. Afhankelijk van welke emotie u wenst weer te geven in uw Zen tuin, zal u een doordachte keuze moeten maken over welke elementen u gaat gebruiken.

Tot de groenblijvende planten die u kan gebruiken behoren onder meer de traditionele Japanse spar, de hulst, en de berglaurier. Afhankelijk van de afmetingen van uw tuin heeft u maar enkele bomen of struiken nodig. Zorg er voor dat deze niet de hele tuin gaan overheersen omdat dit het rustgevende karakter van de Zen tuin zal verstoren.